2005/Nov/16

- - -

ความเป็นมา

ประเพณีลอยกระทง

เป็นประเพณีโบราณของไทย แต่ไม่ปรากฏหลักฐานชัดเจนว่าทำกันมาตั้งแต่เมื่อไร

เท่าที่ปรากฏ กล่าวได้ว่ามีมาตั้งแต่สุโขทัยเป็นราชธานี

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงสันนิษฐาน ว่า

เดิมทีเดียวเห็นจะเป็นพิธีของพราหมณ์ กระทำเพื่อบูชาพระผู้เป็นเจ้าทั้งสาม

คือพระอิศวร พระนารายณ์ และพระพรหม ต่อมาได้ถือตามแนวทางพระพุทธศาสนา

มีการชักโคมเพื่อบูชาพระบรมสารีริกธาตุพระจุฬามณีในชั้นดาวดึงส์

และลอยโคมเพื่อบูชารอยพระพุทธบาท ซึ่งประดิษฐาน ณ หาดทรายแม่น้ำนัมมทา

ในสมัยสุโขทัย นางนพมาศพระสนมของพระร่วงได้คิดทำกระทงถวาย

เป็นรูปดอกบัวและรูปต่างๆให้ทรงลอยตามสายน้ำไหล

พระร่วงเจ้าทรงพอพระราชหฤทัยกระทงดอกบัวของนางนพมาศมาก

จึงโปรดให้ถือเป็นเยี่ยงอย่างและปฏิบัติสืบต่อกันมา

จนถึงสมัยกรุงศรีอยุธยาและสมัยกรุงรัตนโกสินทร์

ด้วยเหตุนี้กระทงรูปดอกบัวจึงปรากฏมาจนทุกวันนี้ แต่เปลี่ยนชื่อเรียกว่า"ลอยกระทงประทีป"

ครั้นถึงสมัยรัชกาลที่ 4 ได้ทรงตัดพิธีต่างๆ ที่เห็นว่าสิ้นเปลืองออก

ต่อมาในรัชกาลที่ 5 และรัชกาลที่ 6 ได้ทรงฟื้นฟูพระราชพิธีนี้อีก

ปัจจุบันนี้การลอยพระประทีปของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว

ทรงกระทำเป็นการส่วนพระองค์ตามพระราชอัธยาศัย

แต่พิธีของชาวบ้านยังทำกันอยู่เป็นประจำตลอดมา

การลอยกระทงนั้นจะมีการจุดธูป จุดเทียน ปักบนสิ่งที่ไม่จมน้ำ และจะประดิษฐ์ เป็นรูปต่างๆ

เช่นกระทงเรือ แพ ดอกบัว แล้วนำไปปล่อยให้ลอย ไปตามน้ำ

สมัยก่อนกระทงทำด้วยใบตองใบพลับพลึง กาบมะพร้าว ปัจจุบันนิยมใช้โฟมและพลาสติก

ซึ่งย่อยสลายยากทำให้เป็นผลเสียต่อสิ่งแวดล้อม และยังทำให้ท่อระบายน้ำอุดตัน

ทำให้น้ำท่วมขังและสิ่งที่ควบคู่ไปกับการลอยกระทง

ก็คือการจุดดอกไม้ไฟชนิดต่างๆซึ่งเป็นที่นิยมกันมากในปัจจุบัน

ซึ่งดูเหมือนจะเกิดผลเสียมากกว่าผลดี เพราะนอกจากเกิดเสียงรบกวนแล้ว

ยังอาจเกิดอันตราย เมื่อระเบิดถูกร่างกายหรือเกิดเพลิงไหม้ได้

และยังเป็นการสิ้นเปลืองเงิน โดยเปล่าประโยชน์อีกด้วย ในการเล่นดอกไม้ไฟเราจึงควรระวัง

อย่าให้ประเพณีที่มีแต่ความดีงามต้องกลายเป็นความน่ากลัวไป

การลอยกระทงเป็นประเพณีที่อยู่ควบคู่กับคนไทยมาช้านาน ตั้งแต่สมัยสุโขทัย

เราในฐานะลูกหลานคนไทยจึงควรช่วยกันรักษาไว้อย่าให้ประเพณีนี้ต้องเสื่อม

และหมดคุณค่าลงเพราะเรา เพื่อทำให้ การลอยกระทง เป็นประเพณี

ที่คงไว้ซึ่งความเป็นไทยและงดงามคงอยู่สืบไป นานเท่านาน..

คติที่ถือกันมาเกี่ยวกับการลอยกระทง

คติที่มาเกี่ยวกับวันลอยกระทงถือว่ามีอยู่มากมายหลายตำนานแตกต่างกันไป

แต่ที่เพื่อนๆ ควรจะทราบไว้ประดับความรู้ จะได้เอาไว้โม้ให้เพื่อนคนอื่นๆ ฟังได้มีดังนี้ค่ะ

1. การลอยกระทง เพื่อขอขมาแก่พระแม่คงคา

2. การลอยกระทง เพื่อบูชาพระผู้เป็นเจ้าตามคติพราหมณ์


3.
การลอยกระทง เพื่อต้อนรับพระพุทธเจ้า ในวันที่เสด็จกลับจากเทวโลก

เมื่อครั้งเสด็จไปจำพรรษาอยู่บนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์

เพื่อทรงเทศนาอภิธรรมโปรดพระพุทธมารดา


4.
การลอยกระทงเพื่อบูชารอยพระพุทธบาทของพระพุทธเจ้า

ที่หาดทรายริมแม่น้ำนัมมทานทีเพื่อคราวเสด็จไปแสดงธรรมโปรด ในนาคพิภพ


5.
การลอยกระทงเพื่อบูชาพระจุฬามณีบนสวรรค์

ซึ่งเป็นที่บรรจุพระเกศาของพระพุทธเจ้า


6.
การลอยกระทง เพื่อบูชาท้าวพกาพรหม บนสวรรค์ชั้นพรหมโลก


7.
การลอยกระทง เพื่อบูชาพระอุปคุดตเถระ

ซึ่งบำเพ็ญเพียรบริกรรมคาถาอยู่ในท้องทะเลลึกหรือสะดือทะเล

ที่มา : www.kidsquare.com

- - - -

- - - -

อ่านความเป็นมากันก่อนนะคะ

แล้วจะมาอัพต่อค่ะ

- - - -

- - - -

13:48 น.

กลับมาอัพต่อแล้วนะ

วันนี้รู้สึกว่าเพื่อนๆ ส่วนใหญ่จะลอยกระทงกันที่บ้าน